balaban16 - 19-4.Mehmed

Sultan IV. Mehmed Han

Babası : Sultan İbrahim
Annesi : Hatice Turhan Sultan
Doğduğu Tarih : 2 Ocak 1642
Padişah Olduğu Tarih : 8 Ağustos 1648
Tahttan İndirildiği Tarih : 8 Kasım 1687
Ölümü : 6 Ocak 1693

Sultan IV. Mehmed, ondokuzuncu padişah olarak Osmanlı tahtına çıktı. İstanbul’da doğmuştur. Babası Sultan İbrahim’den başka hanedanın devamını sağlayacak erkek evlat bulunmadığı için doğumu çok büyük sevinç yaratmış ve üç gün, üç gece şenlik yapılmıştı. Babası Sultan İbrahim’in rahatsızlığı nedeniyle çocuk bir şehzade olarak 7 yaşında tahta çıkarıldı. Küçük Sultanı ürkütmemek için Eyüp Sultan’da yapılan kılıç alayı merasimi, küçük bir tören olarak uygulanmıştır. Hazinede yeterli para olmadığından yeniçerilere cülus bahşişi zorla toplanan paralarla ödenmiştir.

Bu dönemde devlet idaresinde boşluk olmuş, tarihimizde “Ağalar Saltanatı” dönemi başlamıştı. Ortamı uygun bulan ocakların harekete geçmesi, sipahi ulufelerinin ödenmesinin gecikmesi, İstanbul’da buhranlı günlere, isyanların çıkmasına sebep olmuştu. “Yeni Camii” (Sultanahmet camii) olayları adı verilen ve günlerce süren ayaklanmalar oldu.

Sultan Mehmed annesinin de desteği ile Köprülü Mehmet Paşa’yı sadarete getirerek devletin güçlenmesini sağlamış “Köprülüler Dönemi”ni de başlatmıştı. Tarihe “Avcı Mehmed” olarak geçen Sultan IV. Mehmed’in saltanat süresi:

1- Çocukluk Dönemi, Devlet idaresinin Kösem Sultan ve ağalar tarafından görülmesi.

2- “Köprülüler Dönemi”, kendisinin de savaşa katıldığı Girid’in alındığı, Orta Macaristan’ın devlet toprakları ve sınırlarının genişlediği dönemdir.

3- Viyana bozgunundan sonra devletin tekrar küçülmeye, iç karışıklıkların başladığı dönem.

Çocuk yaşında tahta çıkan ve Kanunî Sultan Süleyman’dan sonra en uzun iktidarda kalan Sultan Mehmed, orta boylu, tıknaz, beyaz tenli, seyrek sakallı ve çok ata binmekten dolayı öne eğilmiş bir vücuda sahipti. Çok iyi bir eğitim görmüş ve iyi bir şairdi. Aynı zamanda da çok iyi ata biner ve avı çok severdi.
08.08.1648    Sultan İbrahim’in hal’i.
Sultan IV. Mehmed’in tahta çıkışı.
23.10.1648    Girid’in ablukası.
26.10.1648    Sipahilerin etkisiz hale getirilmesi.
Ağalar Saltanatı’nın başlaması.
29.10.1648    Cinci Hoca’nın idamı.
03.1649    Yeniçerilerin ayaklanması.
21.05.1649    Sofu Mehmed Paşa’nın azli.
Kara Murad Paşa’nın sadareti.
07.07.1649    İstanbul üzerine yürüyen Gürcü Nebi’nin, Bulgurlu muharebesi sonunda etkisiz kılınması.
29.08.1649    Kandiya’nın ikinci kuşatması.
15.03.1650    Venedik Donanması’nın ikinci kez Çanakkale Boğazı’nı abluka altına alması.
05.08.1651    Veziriazam Kara Murad Paşa’nın istifası.
Melek Ahmet Paşa’nın sadareti.
12.11.1650    Girid’e asker malzemesi yardımı.
13.06.1651    Donanmanın Girid’e hareketi.
21.08.1651   İstanbul’da esnaf ve halk ayaklanması.
Veziriazam Melek Ahmed Paşa’nın azli.
Siyavuş Paşa’nın ilk sadareti.
02.09.1651    Kösem Sultan’ın öldürülmesi.
03.09.1651    Ağalar Saltanatının sonu.
27.09.1651    Siyavuş Paşa’nın azli.
Gürcü Mehmed Paşa’nın sadareti.
20.06.1652    Gürcü Mehmed Paşa’nın azli ve Tarhuncu Ahmet Paşa’nın sadareti.
1653    Tarhuncu Ahmed Paşa’nın devletin malî durumunu düzeltmek amacıyla bir bütçe düzenlemesi.
21.03.1653    Tarhuncu Ahmed Paşa’nın idamı, yerine Kaptanı Derya Derviş Mehmed Paşa’nın sadareti.
16.03.1654    Çanakkale Boğazı deniz zaferi.
28.101654    Derviş Mehmed Paşa’nın azli, yerine Halep Valisi İbşir Mustafa Paşa’nın sadareti.
25.02.1655   İbşir Paşa’nın İstanbul’a gelişi.
11.05.1655    Veziriâzam İbşir Paşa’nın idamı, Kara Murad Paşa’nın sadareti.
19.08.1655    Kara Murad Paşa’nın azli.
Ermeni Süleyman Paşa’nın sadareti.
28.02.1656    Ermeni Süleyman Paşa’nın azli.
Girid Serdarı Gazi Deli Hüseyin Paşa’nın sadareti.
04.03.1656   “Vaka-i Vakvakiyye” olayı.
İstanbul’da isyan.
05.03.1656    Deli Hüseyin Paşa’nın göreve gelememesi, yerine önce Siyavuş Paşa’nın getirilmesi, onun da ölümü ile Boynu Eğri Mehmed Paşa’nın sadareti.
26.06.1656    Çanakkale Boğazı’nda donanma bozgunu.
Bozcaada, Semendirek ve Limni Adaları’nın Venediklilerin eline geçmesi.
İstanbul Girit yolunun kapanması.
03.07.1656    Sarı Kenan Paşa’nın Kaptan-ı Deryalığa tayini ve donanma ile İstanbul’dan hareketi.
19.07.1657    Venedik Donanması’nın Çanakkale Boğazı önünden kaçırılması.
31.08.1657   Bozcaada’nın ele geçirilmesi.
15.09.1657   Köprülü Mehmed Paşa’nın sadareti.
24.09.1657    Katip Çelebi’nin ölümü.
23.06.1658    Veziriâzam Köprülü Mehmed Paşa’nın Erdel Serdarlığı.
01.09.1658    Yanova Kalesi’nin teslimi.
13.11.1658    Anadolu Valilerinin isyanına karşı IV. Mehmed’in Veziriazam ile birlikte harekete geçmesi.
11.12.1658    Hükümet kuvvetlerinin Ilgın’da bozguna uğraması.
29.12.1658    Girid Serdarı Gazi Deli Hüseyin Paşa’nın idamı.
16.02.1659    Anadolu isyanının ele başlarının Halep’de yok edilmeleri.
12.07.1659    Knotop zaferi.
Rus ordusunun imha edilmesi.
12.11.1659   Eflak isyanının bastırılması.
23.05.1660    Erdel isyanının bastırılması.
14.07.1660    Varat muharebesi.
23.07.1660   En Büyük İstanbul yangını.
İstanbul’un yarısı yandı, kül oldu.
27.08.1660    Varat Kalesi’nin fethi.
22.07.1661    Yeni Cami yapımına yeniden başlanması. (50 yıl sonra)
29.10.1661   Köprülü Mehmed Paşa’nın ölümü.
30.10.1661    Köprülü Fazıl Ahmed Paşa’nın sadareti.
23.01.1662    Erdel zaferi.
12.04.1663    Fazıl Ahmed Paşa’nın Avusturya seferi Serdarlığı’na atanması.
07.06.1663    Ordu’nun Belgrad’a ulaşması.
03.07.1663    Avusturya’nın barış önerisi.
17.08.1663    Uyvar kuşatması.
24.09.1663    Uyvar Kalesi’nin teslim olması.
03.11.1663    Novigrad’ın fethi.
25.01.1664    Donanma’nın Zigetvar kuşatması.
08.02.1664    Yeni Camii’nin açılışı.
07.05.1664    Serdar’ın Belgrad’dan hareketi.
30.06.1664    Yeni Kale’nin ele geçirilmesi.
01.08.1664    Gotthard muharebesi.
10.08.1664    Vasvar barışı.
24.07.1665   Topkapı Sarayı yangını.
15.05.1666    Fazıl Ahmed Paşa’nın Girit Seferine görevlendirilmesi.
25.05.1666    Kandiya kuşatması.
03.11.1666    Fazıl Ahmed Paşa’nın Hanya’ya ulaşması.
16.01.1667   Kış nedeniyle Kandiya kuşatmasının kaldırılması.
30.06.1668    Yeniden Kandiya kuşatması. (İkinci dönem)
18.08.1668    Padişah IV. Mehmed’in Girid’e gitmek üzere Edirne’den hareketi.
01.06.1669    Kandiya kuşatması. (III. Dönem)
05.09.1669    Girid’in Osmanlı Devleti’ne verilmesine ilişkin Osmanlı-Venedik Anlaşması.
27.09.1669    Kandiya’ya ordunun girişi.
05.05.1670   Fazıl Ahmed Paşa’nın Girid’den ayrılışı.
01.07.1670    Fazıl Ahmed Paşa’nın Edirne’ye gelişi.
04.06.1672   I. Lehistan seferi.
Padişahın hareketi.
18.08.1672    Kameniçe kuşatması.
27.08.1672   Kameniçe’nin alınması.
18.10.1672    Puçaş barışı.
09.12.1672    Padişahın seferden Edirne’ye dönüşü.
07.08.1673   II. Lehistan Seferi. Padişahın hareketi.
16.06.1674    Sultan IV. Mehmed’in Ukrayna seferi.
18.08.1674    Ladyzyn Kalesi’nin alınması.
21.08.1674   Lehistan’ın barış önerisi.
18.09.1674    Sultan IV. Mehmed’in Ukrayna Seferinden dönüşü.
24.08.1674    Leopol muhrebesi.
02.11.1674   Veziriâzam Fazıl Ahmed Paşa’nın ölümü.
04.11.1676    Merzifonlu Kara Mustafa Paşa’nın sadareti.
27.11.1676    Zorown Anlaşması.
Polonya ve Ukrayna’nın Osmanlı Devleti’ne katılması.
14.08.1677   Çehrin kuşatması.
30.04.1678    Rusya Seferi, Sultan IV. Mehmed’in İstanbul’dan hareketi.
19.07.1678    Ordu’nun Çehrin’e varışı.
20.08.1678    Çehrin Kalesi’nin alınması.
31.08.1679    Serdarıekrem Merzifonlu Kara Mustafa Paşa’nın Edirne’den sefere hareketi.
11.09.1679    Dinyeper (Özü) Nehri ve Aksu boylarında yapılan kalelere Türk ordusunun yerleşmesi.
29.10.1680    Padişahın Rusya seferinden Edirne’ye dönüşü.
11.02.1681    Osmanlı-Rus barışı.
24.07.1681    Sakız faciası.
09.01.1682    Tökeli İmrenin Orta Macar Krallığı sorunu.
09.06.1682    Vasvar barışının yenilenmesi.
27.07.1682    Orta Macar seferi.
15.08.1682    Kaşka Kalesi’nin fethi.
12.10.1682   Avusturya Seferi.
Sultan IV. Mehmed’in sefer için Edirne’ye hareketi.
31.12.1682    Avusturya’ya son barış girişimi.
01.04.1683    IV. Mehmed’in, Avusturya Seferi için Edirne’den hareketi.
24.05.1683    Padişah’ın Belgrad’da kalması.
Merzifonlu Kara Mustafa Paşa’nın ordu başında hareketi.
27.06.1683    Viyana muhasarasına karar verilmesi.
14.07.1683   İkinci Viyana kuşatması.
12.09.1683    Kırım Hanı Murad Giray ve Budin Beylerbeyi’nin ihanetleri sonucu kaybedilen Alman Dağı Muharebesi nedeniyle Viyana kuşatmasının kaldırılması ve ordunun çekilmesi.
14.09.1683    Ordu’nun Yanıkkale’de toplanması.
22.09.1683    Ordu’nun Budin’e ulaşması.
07.10.1683   Ciğerdelen (Parkany) zaferi.
01.11.1683    Estergon’un düşman eline geçmesi.
15.11.1683    Veziriazam ve Serdarıekrem Merzifonlu Kara Mustafa Paşa’nın idam fermanı.
Kara İbrahim Paşa’nın sadareti.
18.06.1684    Vişegrad Kalesi’nin düşmesi.
27.06.1684   Vayçen bozgunu.
15.07.1684   Avusturya Ordusu’nun Budin Kuşatması.
Venedik Cumhuriyetinin harp ilanı.
08.08.1684    Ayamavri Kalesi’nin düşmesi.
26.09.1684    Kamaniçe bozgunu.
28.09.1684    Preveze’nin düşmesi.
02.10.1685    Budin’in kuşatmadan kurtulması.
07.04.1685    Bosna Beylerbeyi’nin Sin zaferi.
03.06.1685    Koron kuşatması.
10.10.1685    Lehistan cephesinde Bojan zaferi
18.11.1685    Kara İbrahim Paşa’nın azli, Sarı Süleyman Paşa’nın sadareti.
15.06.1686   Navarin’in düşmesi.
02.09.1686    Budin’in düşmesi.
Macaristan’ın elden çıkması.
12.08.1687    Mohaç bozgunu.
05.09.1687    Cephedeki askerin isyanı.
Sarı Süleyman Paşa’nın kaçması.
İsyan eden ordunun İstanbul üzerine yürümesi.
25.09.1687    Atina’nın düşmesi.
08.11.1687    Sultan IV. Mehmed’in padişahlıktan indirilmesi.
Sultan II. Süleyman’ın padişah oluşu.